Fankoyl quvvatini xona maydoniga qarab tanlash usullari

Tasavvur qiling: yangi o’rnatilgan fankoyl tizimingiz ishga tushdi, ammo xona hamon issiq yoki sovuq. Siz quvvat darajasini oshirasiz, elektr hisoblagich tez aylanadi, lekin natija yo’q. Bu – noto’g’ri quvvatdagi fankoyl tanlovining achchiq natijasi.

Fankoyl tizimi – bu zamonaviy binolarda mikroiqlimni boshqarishning eng samarali usullaridan biri. Ular xonani isitish, sovutish va havoni tozalash vazifalarini bajarib, yil davomida qulay haroratni ta’minlaydi. Biroq, bu tizimning samaradorligi to’g’ri tanlangan quvvatga bevosita bog’liq.

Noto’g’ri tanlangan fankoyl quvvati nafaqat noqulayliklar keltirib chiqaradi, balki sezilarli moliyaviy yo’qotishlarga ham olib keladi. Kichik quvvatli qurilma xonani kerakli darajada isita olmaydi yoki sovuta olmaydi, katta quvvatli qurilma esa ortiqcha energiya sarflaydi va tez-tez o’chib-yonib, tizim umrini qisqartiradi.

«Fankoyl tizimini tanlashda eng katta xato – xona maydonini hisobga olmasdan, faqat narxga qarab qaror qabul qilish» – deydi HVAC tizimlari bo’yicha mutaxassis.

Samarali isitish va sovutish uchun to’g’ri hisob-kitob qilish juda muhim. Bu jarayonda xona maydoni, shiftning balandligi, derazalar soni, binoning yo’nalishi va hatto xonadagi odamlar soni kabi omillar hisobga olinishi kerak. Professional hisob-kitob nafaqat qulay mikroiqlimni ta’minlaydi, balki energiya sarfini ham optimallashtiradi.

Fankoyl tizimining asosiy afzalliklari – bu ixchamligi, ishlash samaradorligi va har bir xona uchun alohida harorat rejimini o’rnatish imkoniyatidir. Ammo bu afzalliklardan to’liq foydalanish uchun, avvalo, xona maydoniga mos quvvatni to’g’ri tanlash kerak.

Fankoyl quvvatini xona maydoniga moslash

Binolarni samarali isitish va sovutish uchun fankoyl tizimlarini to’g’ri tanlash muhim ahamiyatga ega. Xona maydoniga qarab fankoyl quvvatini tanlash mezonlari har bir loyiha uchun poydevor vazifasini o’taydi. Bu jarayon shunchaki qurilma o’lchamini tanlashdan ancha murakkab bo’lib, bir qator texnik va amaliy omillarni hisobga olishni talab qiladi.

Fankoyl tizimini tanlashda xona maydoni asosiy ko’rsatkich hisoblanadi, ammo bu yagona mezon emas. Xona maydoniga qarab fankoyl quvvatini tanlash mezonlari qatoriga xonaning hajmi, iqlim sharoitlari, derazalar soni va binoning umumiy izolatsiya darajasi ham kiradi. Bu omillarning barchasi muvozanatli hisobga olinishi zarur.

Maydon va hajm hisob-kitoblari

Fankoyl quvvatini hisoblashning eng asosiy formulasi quyidagicha:

Zarur quvvat (BTU) = Xona maydoni (m²) × 100

Biroq, bu faqat boshlang’ich nuqta. Aniqroq hisob-kitob uchun xona hajmini ham hisobga olish kerak:

Xona maydoni (m²)	Standart shift balandligi (3m) uchun tavsiya etilgan quvvat (BTU)	Baland shift (4m+) uchun tavsiya etilgan quvvat (BTU)
10-15	9,000-12,000	12,000-15,000
16-25	12,000-18,000	18,000-24,000
26-35	18,000-24,000	24,000-30,000
36-60	24,000-36,000	30,000-48,000

Muhim eslatma: Har 30 santimetr qo’shimcha shift balandligi uchun quvvatni taxminan 10% ga oshirish tavsiya etiladi.

Iqlim va izolatsiya ta’siri

Tashkent sharoitida, yozda harorat 40°C dan oshishi mumkin bo’lgan hududda, standart hisob-kitobga qo’shimcha tuzatishlar kiritish zarur:

• Issiq iqlim zonalari uchun: Asosiy hisob-kitobga 20-30% qo’shimcha quvvat
• Janubga qaragan xonalar uchun: Yana 10% qo’shimcha quvvat
• Yomon izolatsiyalangan binolar uchun: 15-25% qo’shimcha quvvat

Aksincha, zamonaviy energiya tejamkor binolarda izolatsiya sifati yuqori bo’lgani uchun hisoblangan quvvatni 10-15% ga kamaytirish mumkin.

Shift balandligi va derazalar soni

Shift balandligi fankoyl quvvatiga to’g’ridan-to’g’ri ta’sir ko’rsatadi. Oddiy 3 metrlik shiftdan farqli o’laroq, 4 metr va undan baland shiftli xonalar uchun:

1. Har bir qo’shimcha metr uchun quvvatni 15% ga oshiring
2. Havoning stratifikatsiyasini (qatlamlanishini) hisobga oling
3. Yuqori devorga o’rnatilgan fankoyllar uchun havo oqimi yo’nalishini to’g’ri tanlang

Derazalar soni va o’lchami ham muhim omil hisoblanadi:

• Har bir standart o’lchamdagi deraza uchun (2 m²) quvvatni 5% ga oshiring
• Katta panoramali derazalar uchun (6 m² va undan katta) quvvatni 15-20% ga oshiring
• Shimolga qaragan derazalar uchun qo’shimcha quvvat kam talab qilinadi

Amaliy hisob-kitob misoli

60 m² maydonli, 3.5 metr balandlikdagi, 4 ta standart deraza va janubga qaragan ofis xonasi uchun fankoyl quvvatini hisoblaylik:

1. Asosiy quvvat: 60 m² × 100 = 6,000 BTU
2. Shift balandligi tuzatishi: +15% (900 BTU)
3. Derazalar tuzatishi: +20% (1,200 BTU)
4. Janubga qaragan xona: +10% (600 BTU)
5. Tashkent iqlimi: +20% (1,200 BTU)

Jami zarur quvvat: 9,900 BTU yoki taxminan 10,000 BTU (2.9 kW)

To’g’ri tanlangan fankoyl nafaqat xonani qulay haroratda saqlaydi, balki energiya sarfini ham optimallashtiradi, bu esa uzoq muddatda sezilarli iqtisodiy foyda keltiradi.

Fankoyl quvvatini to’g’ri tanlash orqali uzoq muddatli foyda

Fankoyl tizimlarini tanlashda eng muhim qarorlardan biri – qurilmaning quvvatini xona maydoniga moslashtirishdir. To’g’ri tanlangan quvvat nafaqat qulay mikroiqlim yaratadi, balki energiya sarfini ham sezilarli darajada kamaytiradi.

Mutaxassislar bilan hamkorlik qilish afzalliklari

Fankoyl tizimlarini o’rnatishda professional mutaxassislar bilan maslahatlashish muhim ahamiyatga ega. Tajribali muhandislar xonaning barcha xususiyatlarini hisobga olgan holda, eng optimal yechimni taklif qiladi:

• Xonaning geometrik o’lchamlari va balandligi
• Derazalar soni va ularning yo’nalishi
• Binoning issiqlik izolatsiyasi darajasi
• Xonadagi odamlar soni va faoliyat turi

Mutaxassis bilan hamkorlik qilish orqali siz ortiqcha xarajatlardan qochish imkoniyatiga ega bo’lasiz. Mitsubishi Electric yoki Daikin kabi ishlab chiqaruvchilarning rasmiy dilerlariga murojaat qilish, sizga nafaqat sifatli mahsulot, balki professional o’rnatish xizmatini ham ta’minlaydi.

Energiya samaradorligi va xarajatlarni optimallashtirish

To’g’ri tanlangan quvvatdagi fankoyl tizimi elektr energiyasi sarfini 30% gacha kamaytirishi mumkin. Bunga qanday erishish mumkin?

1. Invertor texnologiyali fankoyllar quvvatni avtomatik ravishda xona ehtiyojlariga moslashtiradi
2. Zamonaviy boshqaruv tizimlari orqali ishlash rejimlarini dasturlash
3. Xonaning real ehtiyojlariga mos quvvatni tanlash

Ortiqcha quvvatli tizimlar nafaqat qimmatroq, balki tez-tez o’chib-yonib ishlashi natijasida ko’proq energiya sarflaydi va tezroq eskiradi.

Quyidagi jadval turli xona maydonlari uchun tavsiya etiladigan fankoyl quvvatlarini ko’rsatadi:

Xona maydoni (m²)	Tavsiya etilgan quvvat (kW)	O’rtacha yillik elektr sarfi (kWh)
15-20	2.0-2.5	700-900
20-30	2.5-3.5	900-1200
30-40	3.5-5.0	1200-1600
40-60	5.0-7.0	1600-2200

Uzoq muddatli foydalanish uchun to’g’ri tanlov

Fankoyl tizimiga investitsiya – uzoq muddatli qaror hisoblanadi. To’g’ri tanlangan quvvat qurilmaning xizmat muddatini sezilarli darajada uzaytiradi:

• Ortiqcha quvvatli tizimlar tez-tez o’chib-yonib ishlaydi, bu esa mexanik qismlarning tezroq eskirishiga olib keladi
• Yetarli bo’lmagan quvvat esa tizimning doimiy yuqori yuklamada ishlashiga va qizib ketishiga sabab bo’ladi

Optimal quvvatdagi fankoyl nafaqat qulay mikroiqlim yaratadi, balki ta’mirlash xarajatlarini kamaytiradi va tizimning xizmat muddatini uzaytiradi. Carrier kompaniyasi ma’lumotlariga ko’ra, to’g’ri tanlangan va o’rnatilgan fankoyl tizimlari o’rtacha 15-20 yil xizmat qilishi mumkin.

Xulosa qilib aytganda, fankoyl quvvatini xona maydoniga to’g’ri moslashtirish – bu nafaqat dastlabki xarajatlarni optimallashtirish, balki uzoq muddatli foydalanish davomida sezilarli iqtisodiy foyda olish imkoniyatidir. Professional mutaxassislar bilan maslahatlashish va zamonaviy energiya samarali texnologiyalarni tanlash orqali siz maksimal qulaylik va samaradorlikka erishasiz.