Portyankalarni to’g’ri o’rash: 3 ta eng samarali usul

Harbiy tarixning eng sodda, ammo eng muhim kashfiyotlaridan biri bo’lgan portyankalarga e’tibor qaratamiz. Bu oddiy mato parchasi asrlar davomida jangchilarning eng ishonchli hamrohi bo’lib kelgan.

Portyankalari to’g’ri o’rash – bu shunchaki mato parchalarini oyoqqa o’rash emas, balki amaliy san’at. Rossiya, Sovet va boshqa ko’plab armiyalarda 1700-yillardan to 1990-yillargacha askarlar etik ichiga maxsus usulda o’ralgan mato parchalarini – portyankalari ishlatishgan. Bu oddiy ko’rinishiga qaramay, jangchilarning hayotini saqlab qolgan muhim element edi.

Portyankalari to’g’ri o’rash nafaqat oyoqlarni sovuq, namlik va qavariqlashdan himoya qiladi, balki uzoq masofaga yurish paytida ham qulay va ishonchli himoyani ta’minlaydi. Harbiy tarixchilar ta’kidlashicha, Rossiya imperiyasi va keyinchalik Sovet armiyasining qattiq iqlim sharoitlarida yutuqlari ko’p jihatdan aynan portyankalarga bog’liq bo’lgan.

Portyankalari o’rash san’ati uch asosiy usulga asoslangan, ularning har biri o’ziga xos vaziyatlarda qo’llaniladi:

1. Klassik harbiy usul – sovuq iqlim uchun mo’ljallangan, oyoqni to’liq qamrab oladi
2. Yozgi yengil usul – issiq ob-havo uchun, havo aylanishini ta’minlaydi
3. Tezkor dala usuli – jangovar vaziyatlarda tez o’rash imkonini beradi

Bugungi kunda zamonaviy poyabzal texnologiyalari rivojlangan bo’lsa-da, portyankalari o’rash usullari hamon tabiiy sharoitda yashash, ovchilik va hatto ba’zi harbiy bo’linmalarda qo’llaniladi. Bu an’anaviy bilimlar avloddan-avlodga o’tib, amaliy qiymatini yo’qotmayapti.

Klassik harbiy usulda portyankalani o’rash san’ati

Portyankalani to’g’ri o’rash – bu shunchaki oddiy matodan iborat emas, balki asrlar davomida sayqallangan san’atdir. Harbiy xizmatchilar, tajribali sayyohlar va an’analarni qadrlaydiganlar uchun bu ko’nikma haqiqiy xazina hisoblanadi. Eng yaxshi 3 usul portyankalarni to’g’ri o’rash orasida klassik harbiy usul alohida o’rin egallaydi, chunki u oyoqlarni har qanday ob-havo sharoitida ishonchli himoya qiladi.

Klassik harbiy usul: bosqichma-bosqich yo’riqnoma

1-bosqich: Tayyorgarlik
Portyankalani tekis yuzaga yoying. Mato to’rtburchak shaklida bo’lishi va taxminan 35×90 sm o’lchamga ega bo’lishi kerak. Mato toza, quruq va g’ijimlanmagan bo’lishi muhim.

2-bosqich: Boshlang’ich joylashuv
Portyankalani polga yoki stulga shunday joylashtiring-ki, uning uzun tomoni oyoq kaftingizga parallel bo’lsin. Oyog’ingizni matoning bir uchidan 15-20 sm masofada joylashtiring.

3-bosqich: Birinchi o’ram
Portyankalaning oyoq ostidagi qismini oyoq kafti ustiga tortib, oyoq kaftini to’liq o’rab oling. Bu harakat oyoq kaftini ishonchli himoya qiladi va yurish paytida ishqalanishni kamaytiradi.

4-bosqich: Tovon va to’piq o’rami
Matoning qolgan qismini tovon atrofida aylantirib, to’piqni ham o’rab oling. Bu bosqichda mato tarang tortilishi, ammo qon aylanishini to’sib qo’ymasligi kerak.

5-bosqich: Boldir o’rami
Matoni diagonal yo’nalishda yuqoriga, boldirga qarab o’rab boring. Har bir yangi qatlam oldingisining yarmini qoplaydigan tarzda joylashtirilishi kerak.

6-bosqich: Mahkamlash
Matoning oxirgi qismini oldingi qatlamlar ostiga tiqib qo’ying. To’g’ri o’ralgan portyanka o’z-o’zidan yechilmasligi kerak.

Klassik usulning afzalliklari

Afzallik	Tavsif
Ishonchli himoya	Oyoqni namlik va sovuqdan samarali himoya qiladi
Moslashuvchanlik	Har qanday oyoq shakliga moslashadi
Iqtisodiy samaradorlik	Oddiy etiklar bilan ham yuqori darajadagi qulaylikni ta’minlaydi
Uzoq xizmat muddati	To’g’ri parvarish qilinganda bir necha yil xizmat qiladi

Bu usul ayniqsa uzoq piyoda yurishlar, harbiy mashg’ulotlar va nam ob-havo sharoitlarida juda foydali. Klassik harbiy usul oyoqlarni qadoqlar va qavariqlardан himoya qilish uchun mukammal yechim hisoblanadi.

Tez-tez uchraydigan xatolar va ularni bartaraf etish

Haddan tashqari bo’sh o’rash
Portyanka etik ichida burmalar hosil qilsa, bu oyoqda qavarishlar paydo bo’lishiga olib keladi. Yechim: matoni tarang tortib, ammo qon aylanishini to’sib qo’ymasdan o’rash kerak.

Notekis taqsimlash
Portyankaning qalinligi oyoqning turli qismlarida bir xil bo’lmasa, bu noqulaylik va jarohatlanishga olib kelishi mumkin. Yechim: matoni tekis taqsimlash va har bir qatlamni diqqat bilan joylashtirish.

Namlikni e’tiborsiz qoldirish
Nam portyankalar bilan yurish oyoq kasalliklariga olib kelishi mumkin. Yechim: har doim zaxira portyankalarga ega bo’ling va ularni muntazam ravishda almashtiring.

Klassik harbiy usulda portyankalarni o’rash – bu nafaqat amaliy ko’nikma, balki o’ziga xos an’ana hamdir. Bu usulni o’zlashtirish sizga har qanday sharoitda oyoqlaringizni quruq va qulay saqlash imkonini beradi.

Portyankalarni o’rash san’ati: eng samarali usullar

Portyankalar – bu oddiy mato bo’lagi emas, balki asrlar davomida sinovdan o’tgan amaliy echim. Bugungi kunda ham ko’plab tajribali ovchilar, harbiylar va tabiatshunoslar ularning qulayligini qadrlamoqda. Keling, portyankalarni o’rashning eng samarali usullarini, ularni parvarish qilish sirlarini va zamonaviy alternativalar bilan taqqoslashni o’rganamiz.

Uch usul – uchta imkoniyat

Klassik rus usuli – eng keng tarqalgan va universal hisoblanadi. Bu usulda portyankalari oyoq panjasidan boshlab o’raladi, so’ngra boldir bo’ylab yuqoriga ko’tariladi. Asosiy afzalligi – harakatlanish paytida portyankalari siljimaydi va oyoqni ishonchli himoya qiladi.

Nemis usuli o’zining ixchamligi bilan ajralib turadi. Portyankalari oyoq panjasiga to’g’ridan-to’g’ri o’raladi, lekin boldir qismiga kamroq e’tibor beriladi. Bu usul yengil poyabzal uchun juda mos keladi va tez o’rash imkonini beradi.

Finlyandiya usuli sovuq iqlim sharoitlari uchun maxsus ishlab chiqilgan. Bunda portyankalari ikki qavat qilib o’raladi, bu esa oyoqlarni muzlashdan samarali himoya qiladi. Qo’shimcha issiqlik izolatsiyasi ta’minlanadi, ammo bu usul ko’proq mato sarflashni talab qiladi.

Usul	Afzalliklari	Kamchiliklari	Qo’llash sohasi
Klassik rus	Ishonchli fiksatsiya, universal	O’rganish uchun vaqt talab etadi	Uzoq yurish, harbiy yurish
Nemis	Tez o’raladi, ixcham	Kamroq himoya	Kundalik foydalanish, qisqa masofalar
Finlyandiya	Maksimal issiqlik saqlash	Ko’p mato sarflanadi	Sovuq iqlim, qishki ovchilik

Portyankalarni saqlash va parvarish qilish sirlari

Portyankalarning uzoq xizmat qilishi uchun to’g’ri parvarish muhim ahamiyatga ega. Har bir foydalanishdan so’ng yuvish – bu asosiy qoida. Agar imkoniyat bo’lmasa, kamida quritish kerak. Portyankalarni quyosh nurida quritish eng yaxshi usul, chunki bu tabiiy dezinfeksiyani ta’minlaydi.

Saqlash paytida portyankalarni tekis holatda taxlang – bu keyingi foydalanishda noqulay burmalar hosil bo’lishining oldini oladi. Agar portyankalar jun materialdan bo’lsa, ularni yuvganda maxsus yuvish vositalaridan foydalaning va sovuq suvda chaying.

Portyankalarni parvarish qilishning oltin qoidasi: toza, quruq va tekis saqlash – bu sizning oyoqlaringiz sog’lig’ining garovi.

Zamonaviy dunyoda an’anaviy echim

Zamonaviy texnologiyalar rivojlanishiga qaramay, portyankalar o’zining qator afzalliklarini saqlab qolmoqda. Birinchidan, ular universal o’lcham hisoblanadi – har qanday oyoq o’lchamiga moslashadi. Ikkinchidan, namlikni yaxshi shimadi va bug’latadi, bu esa terlaydigan oyoqlar uchun juda muhim.

Zamonaviy maxsus paypoqlar ko’pincha sintetik materiallardan tayyorlanadi va ular namlikni yaxshi o’tkazmaydi. Portyankalar esa tabiiy materiallardan (paxta, zig’ir, jun) tayyorlanadi, bu esa oyoqlarni quruq va sog’lom saqlaydi.

Albatta, zamonaviy termopaypoqlar va kompression paypoqlar o’zining afzalliklariga ega, ammo ular portyankalarning moslashuvchanligini ta’minlay olmaydi. Bundan tashqari, portyankalar shikastlangan holatda osongina ta’mirlanadi yoki almashtiriladi, bu esa uzoq safarlarda juda muhim.

Portyankalarni o’rash san’atini o’zlashtirish – bu nafaqat amaliy ko’nikma, balki an’analarni hurmat qilish va tabiiy materiallarning afzalliklarini tushunish demakdir. Zamonaviy texnologiyalar rivojlanishiga qaramay, bu oddiy, ammo samarali echim o’z o’rnini saqlab qolmoqda.