
Har bir tuxum o’z ichida kichik bir dunyo yashiradi. Lekin bu dunyoni ko’rish uchun maxsus «ko’z» kerak. Ovoskop – bu shunday «ko’z» bo’lib, tuxumning ichki sifatini aniqlashtirish imkonini beradi.
Tuxumlarni tekshirish uchun ovoskopdan to’g’ri foydalanish nafaqat parrandachilik sohasidagi mutaxassislar, balki uy sharoitida sifatli mahsulotlarni tanlashni xohlovchilar uchun ham muhim ko’nikmadir. Keling, bu jarayonga professional yondashuvni o’rganamiz.
Ovoskop turlarini tanlash: qaysi biri sizga mos?
Bugungi kunda bozorda turli xil ovoskoplar mavjud:
- LED ovoskoplar – zamonaviy, energiya tejaydigan va yorqin yoritish bilan ta’minlaydigan variant
- Lampa asosidagi klassik ovoskoplar – uzoq vaqtdan beri sinovdan o’tgan, ishonchli qurilmalar
- Qo’l ovoskoplari – ixcham, ko’chma va kichik miqdordagi tuxumlarni tekshirish uchun qulay
Muhim nuqta: Professional natijalar uchun kamida 100 lyumen yorug’lik kuchiga ega ovoskopni tanlang. Arzon modellar ko’pincha yetarli yorug’lik bermaydi va natijada noto’g’ri xulosalarga olib kelishi mumkin.
Zaruriy jihozlar ro’yxati
Ovoskopdan tashqari, quyidagi jihozlarni tayyorlab qo’ying:
| Jihoz | Vazifasi |
|---|---|
| Toza latta | Tuxumlarni artish uchun |
| Qo’lqoplar | Gigiyena uchun |
| Belgilash qalami | Tekshirilgan tuxumlarni belgilash uchun |
| Alohida idishlar | Turli sifatdagi tuxumlarni saralash uchun |
Optimal tekshirish muhitini yaratish
Tuxumlarni tekshirish uchun xona sharoitlari natijalarning aniqligiga bevosita ta’sir ko’rsatadi:
- To’liq qorong’ulik – eng muhim talab, chunki yorug’lik tuxum ichidagi o’zgarishlarni ko’rishga xalaqit beradi
- Quruq va salqin muhit – optimal harorat 15-20°C
- Tekis va barqaror ish yuza – ovoskop va tuxumlarni xavfsiz joylashtirish uchun
Tajribali mutaxassislar maslahat beradi: Tekshirishdan oldin tuxumlarni xona haroratiga keltirib oling. Sovuq tuxumlarda kondensat hosil bo’lishi mumkin, bu esa tekshirish natijalariga ta’sir qiladi.
Ovoskop bilan tuxum sifatini professional darajada aniqlash
Parrandachilik sohasida muvaffaqiyat ko’p jihatdan tuxumlar sifatini to’g’ri baholashga bog’liq. Zamonaviy fermerlar va uy xo’jaliklari uchun ovoskop – bu oddiy qurilma emas, balki qimmatli investitsiya hisoblanadi. Ovoskop yordamida tuxumning ichki tuzilishini ko’rish, uning sifatini baholash va inkubatsiya uchun yaroqliligini aniqlash mumkin.
Tuxumlarni tekshirish uchun ovoskopdan qanday to’g’ri foydalanish kerak degan savol ko’pchilikni qiziqtiradi. Aslida, bu jarayon nafaqat texnik bilimlarni, balki ma’lum tajriba va ko’nikmalarni ham talab qiladi. Keling, ovoskopdan professional darajada foydalanish sirlarini o’rganamiz.
Tuxumni ovoskopga joylashtirish texnikasi
Ovoskopdan foydalanishning birinchi va eng muhim qadami – tuxumni qurilmaga to’g’ri joylashtirish. Tuxumni doimo yo’g’on tomoni bilan pastga qaratib joylashtiring. Bu holat tuxum ichidagi havo kamerasini aniq ko’rish imkonini beradi.
Ovoskoplash jarayonida qo’lingiz barqaror bo’lishi kerak – tuxumni ehtiyotkorlik bilan ushlang va uni yorug’lik manbaiga sekin aylantirib ko’ring. Zamonaviy LED ovoskoplar tuxumni tekshirish uchun optimal yorug’lik darajasini ta’minlaydi va ko’zni charchatmaydi.
Tuxumni ovoskopga joylashtirish vaqtida qo’lqop kiyish tavsiya etiladi – bu nafaqat gigiyena talablariga javob beradi, balki tuxum po’chog’idagi yog’ izlarini ham kamaytiradi.
Tuxum ichidagi o’zgarishlarni aniqlash usullari
Ovoskoplash paytida e’tibor qaratish kerak bo’lgan asosiy elementlar:
| Element | Sog’lom tuxumdagi ko’rinishi | Muammoli belgilar |
|---|---|---|
| Havo kamerasi | Kichik, harakatsiz | Katta, harakatlanuvchi |
| Sarig’i | Markazda, aniq chegaralangan | Chegarasi noaniq, qon dog’lari |
| Oqsil | Tiniq, bir xil | Xira, qoramtir dog’lar |
Ovoskoplash paytida tuxumni 45° burchak ostida aylantirish tavsiya etiladi. Bu usul tuxum ichidagi barcha qismlarni ko’rish imkonini beradi. Agar tuxum ichida qora dog’lar, qon izlari yoki noodatiy tuzilmalar ko’rsangiz, bunday tuxumlar iste’mol uchun yoki inkubatsiya uchun yaroqsiz hisoblanadi.
Turli yoshdagi tuxumlarni tekshirish xususiyatlari
Tuxumning yoshi ovoskoplash natijalariga sezilarli ta’sir ko’rsatadi:
- Yangi tuxumlar (1-3 kun) – havo kamerasi juda kichik, sarig’i markazda, oqsil zich va tiniq.
- O’rta yoshdagi tuxumlar (4-7 kun) – havo kamerasi biroz kattaroq, sarig’i markazdan chetroqda.
- Eski tuxumlar (8+ kun) – havo kamerasi katta, sarig’i harakatchan, oqsil suyuqroq.
Inkubatsiya uchun mo’ljallangan tuxumlarni tekshirishda alohida e’tibor talab etiladi. Inkubatsiyaning 5-7-kunida embrion rivojlanishini ko’rish mumkin – bu qon tomirlarining tarmoqlanishi va kichik qoramtir nuqta (embrion) ko’rinishida namoyon bo’ladi.
Ovoskoplash jarayonida xona yorug’ligi minimal bo’lishi kerak. Qorong’i xonada tekshirish eng aniq natijalarni beradi. Zamonaviy Brinsea OvaScope kabi professional ovoskoplar hatto yorug’ xonalarda ham aniq natijalar ko’rsatadi.
Muntazam amaliyot va tajriba orqali siz tuxumlarni ovoskoplash bo’yicha professional darajaga erishishingiz mumkin, bu esa sifatli mahsulot yetishtirishda muhim omil hisoblanadi.
Tuxumlarni ovoskop bilan tekshirish sirlari
Ovoskop – bu oddiy qurilma emas, balki tuxumlar sifatini aniqlashda ishonchli hamkor. Tajribali parrandachilar bu asbobdan foydalanib, tuxumning ichki holatini ko’ra oladilar. Keling, ovoskop yordamida tuxumlarni tekshirish natijalarini to’g’ri talqin qilishni o’rganamiz.
Sifatli tuxumlarning ajralib turadigan belgilari
Sifatli tuxumni ovoskopda tekshirganda, quyidagi xususiyatlarni ko’rishingiz mumkin:
- Havo kamerasi – tuxumning keng qismida joylashgan, hajmi 5-7 mm dan oshmasligi kerak
- Sariq qism – markazda joylashgan, harakatsiz yoki minimal harakatlanadi
- Tuxum ichidagi strukturalar aniq ko’rinadi
- Tuxum po’chog’i bir xil qalinlikda, yoriqlar yo’q
Sifatsiz tuxumlar esa quyidagi belgilarga ega:
- Havo kamerasi katta yoki noto’g’ri shaklda
- Sariq qism chetga siljigan
- Qon dog’lari yoki boshqa begona jismlar mavjud
- Po’choq yupqa, yoriqlar bor
Eslatma: Yangi tuxumda sariq qism deyarli ko’rinmaydi, eski tuxumlarda esa u aniq ajralib turadi va harakatchan bo’ladi.
Inkubatsiya uchun tuxumlarni saralash
Inkubatsiya uchun tuxumlarni tanlashda ovoskop muhim rol o’ynaydi. Quyidagi mezonlarga e’tibor qarating:
| Mezon | Yaxshi ko’rsatkich | Yomon ko’rsatkich |
|---|---|---|
| Havo kamerasi | Kichik, barqaror | Katta, harakatchan |
| Sariq qism | Markazda | Chetga siljigan |
| Po’choq | Bir xil, tekis | Notekis, yupqa |
| Begona jismlar | Yo’q | Mavjud |
| Yorug’lik o’tkazuvchanligi | Bir xil | Notekis |
Inkubatsiya uchun eng yaxshi tuxumlar – bu yangi (3-5 kunlik), o’rtacha kattalikdagi, oval shakldagi, tekis po’choqli tuxumlardir. Ovoskopda bunday tuxumlar bir xil yorug’lik o’tkazadi va ichki strukturalari aniq ko’rinadi.
Tuxumlarni tekshirishdagi xatolar va ularni bartaraf etish
Ovoskop bilan ishlashda quyidagi xatolarga yo’l qo’yilishi mumkin:
-
Yorug’lik intensivligi noto’g’ri tanlangan – juda yorqin yorug’lik tuxum ichidagi strukturalarni ko’rishni qiyinlashtiradi. Yechim: yorug’lik intensivligini sozlash imkoniyati bo’lgan ovoskopdan foydalanish.
-
Tuxumlarni tekshirish vaqti noto’g’ri tanlangan – inkubatsiya jarayonida tuxumlarni tekshirish uchun optimal vaqt 7-chi, 14-chi va 18-chi kunlar hisoblanadi. Yechim: tekshirish jadvaliga qat’iy rioya qilish.
-
Tuxumlarni uzoq vaqt ovoskopda ushlash – bu tuxum haroratining pasayishiga olib keladi. Yechim: har bir tuxumni tekshirish uchun 15-20 soniyadan ortiq vaqt sarflamaslik.
-
Noto’g’ri xulosa chiqarish – tajribasizlik tufayli sifatli tuxumni yaroqsiz deb hisoblash. Yechim: tajribali parrandachilar bilan maslahatlashish yoki ovoskop bilan ishlash bo’yicha qo’shimcha ma’lumot olish.
Ovoskop yordamida tuxumlarni tekshirish – bu san’at va ilm kombinatsiyasi. Bu jarayonda tajriba orttirgan sari, siz tuxumlarning sifatini aniqroq baholay olasiz va inkubatsiya samaradorligini sezilarli darajada oshirasiz.
Tuxumlarni professional tekshirish uchun ovoskopdan foydalanish bo'yicha to'liq qo'llanma. Sifatli tuxumlarni aniqlash, inkubatsiya uchun saralash va xatolarni bartaraf etish usullarini o'rganing.


